Online Kolej
Kayıt Ol

7. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 4

Devletin Güçleri: Yasama, Yürütme ve Yargı Macerası

Türkiye Cumhuriyeti'nin yönetim yapısını, kuvvetler ayrılığı ve birliğini, Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'nin özelliklerini keşfediyoruz.

Kazanım SB.7.4.2 · 40 dk okuma

Devletin Üç Sihirli Gücü

Bir futbol maçı hayal edelim. Birileri maçın kurallarını yazar, birileri oyuncu olarak bu kurallara göre maçı oynar, bir hakem ise kurallara uyulup uyulmadığını denetler. İşte bir ülkenin yönetimi de tıpkı bu maça benzer! Devletin işleyişini sağlayan, birbirini tamamlayan üç temel güç vardır: Yasama, Yürütme ve Yargı.

YASAMA(TBMM)YÜRÜTME(Cumhurbaşkanı)YARGI(Mahkemeler)
  • YASAMA: Ülkenin anayasasına uygun olarak kanun (yasa) yapma, değiştirme veya kaldırma yetkisidir. Ülkemizde bu yetki Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kullanılır.
  • YÜRÜTME: TBMM'nin çıkardığı yasaları uygulama ve ülkeyi yönetme yetkisidir. Eğitimden sağlığa tüm hizmetlerin yürütülmesi bu gücün elindedir. Günümüzde bu yetki Cumhurbaşkanına aittir.
  • YARGI: Toplum içindeki anlaşmazlıkları çözme ve kanunlara uymayanları cezalandırma yetkisidir. Ülkemizde yargı yetkisini bağımsız ve tarafsız mahkemeler kullanır.

Güçlerin Dağılımı: Ayrılık mı, Birlik mi?

Eğer yasa yapanlar, uygulayanlar ve yargılayanlar birbirinden tamamen farklı organlarsa buna 'Kuvvetler Ayrılığı' deriz. Bu sistemde kurumlar birbirini denetler, kimse tek başına sınırları aşamaz ve böylece adaletsizlik önlenmiş olur. Ancak tüm bu güçler tek bir elde veya tek bir kurumda toplanmışsa buna 'Kuvvetler Birliği' adını veriyoruz.

Tarihimizde Kuvvetler Birliği Neden Kullanıldı?

Cumhuriyetimizin kurulduğu o ilk zorlu yılları, yani Kurtuluş Savaşı dönemini düşünelim. TBMM hem yasama hem de yürütme yetkilerini kendinde toplamıştı. Peki neden? Çünkü düşmanla savaşılırken kararların çok hızlı alınması ve anında uygulanması gerekiyordu. Uzun uzun tartışacak vakit yoktu! Yani kuvvetler birliği, o günün olağanüstü savaş şartlarının zorunlu bir sonucuydu.

Günümüzde Türkiye Cumhuriyeti Yönetimi

Bugün ülkemizde 'Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi' uygulanmaktadır. Bu yeni sistemde kuvvetler ayrılığı ilkesi çok daha net bir şekilde görülür. Halk, sandığa gittiğinde hem yasama görevini yapacak milletvekillerini (TBMM) hem de yürütme görevini üstlenecek Cumhurbaşkanını doğrudan ve ayrı ayrı seçer. Mahkemeler ise tamamen bağımsızlığını koruyarak adaleti sağlamaya devam eder.

auto_awesome

Devletin Güçleri: Yasama, Yürütme ve Yargı Macerası: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Ülkemizde devletin kurallarını koymak anlamına gelen 'yasa yapma' görevini üstlenen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

  2. Soru 2

    2. Devletin işleyişini ve yönetimini sağlayan üç temel güç aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak bir arada verilmiştir?

  3. Soru 3

    3. Kurtuluş Savaşı yıllarında Türkiye Büyük Millet Meclisi, yasama ve yürütme yetkilerini kendisinde toplayarak 'kuvvetler birliği' ilkesini benimsemiştir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  4. Soru 4

    4. Bir ülkede yasalar meclis tarafından çıkarılıyor, çıkarılan yasalar cumhurbaşkanı tarafından uygulanıyor ve uyuşmazlıklar bağımsız mahkemelerce çözülüyorsa, bu ülkede aşağıdaki ilkelerden hangisinin uygulandığı söylenebilir?

  5. Soru 5

    5. Kuvvetler birliği sistemi, olağanüstü durumlarda devlete hız kazandırsa da normal zamanlarda demokratik yönetimler tarafından tercih edilmez. Bunun en önemli sebebi (dezavantajı) aşağıdakilerden hangisidir?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Devletin Güçleri: Yasama, Yürütme ve Yargı Macerası testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol