Online Kolej
Kayıt Ol

8. Sınıf Matematik · Ünite 6

Verilerle Konuşalım: İstatistiksel Araştırma ve Karar Verme

Veri türlerini tanıyarak doğru araştırma soruları sormayı, topladığımız verileri analiz edip en uygun araçlarla özetleyerek sağlam kararlar almayı öğreneceğiz.

Kazanım MAT.8.6.1 · 40 dk okuma

Verilerin Dünyasına Hoş Geldin!

Hayatımız sürekli kararlar almakla geçer. Okul kantininde hangi ürünün daha çok satılacağını belirlemekten tutun da bir spor takımının hangi oyuncuyu transfer edeceğine kadar pek çok karar tamamen veriye dayanır. İşte bu verileri toplamak, doğru araçlarla görselleştirmek ve mantıklı sonuçlar çıkarmak için istatistiksel araştırmalara ihtiyaç duyarız.

Araştırmaya Nereden Başlarız?

Her başarılı araştırma, doğru kurgulanmış bir soruyla başlar. Bir sorunun istatistiksel araştırma sorusu olabilmesi için tek bir doğru cevabının olmaması ve farklı kişilerden, nesnelerden veya durumlardan veri toplamamızı gerektirmesi gerekir.

Veri Çeşitlerini Tanıyalım

Topladığımız veriler her zaman aynı türde olmaz. Özellik, kategori veya grup belirten verilere 'Kategorik Veri' denir (örneğin; göz rengi, sevilen dersler). Sayılarla ifade edilen verilere ise 'Nicel Veri' denir. Nicel veriler kendi içinde ikiye ayrılır:

  • Kesikli Veri: Sayılarak elde edilen, tam sayı olan verilerdir (örneğin; kardeş sayısı, okunan kitap sayısı).
  • Sürekli Veri: Ölçümle elde edilen ve ondalıklı, küsuratlı değerler de alabilen verilerdir (örneğin; boy uzunluğu, kütle, sıcaklık).

Verileri Nasıl Görselleştirir ve Özetleriz?

Veriyi bir anket veya ölçüm yoluyla topladıktan sonra onu anlamlandırmak için görselleştirmeye ihtiyaç duyarız. Örneğin, nokta grafiği verilerin hangi değerler etrafında yoğunlaştığını hızlıca görmemizi sağlar.

1 Kitap2 Kitap3 Kitap

Grafiklerin yanı sıra verileri tek bir sayıyla özetlemek için istatistiksel hesaplamalar kullanırız. En çok kullandığımız özetleme aracı Aritmetik Ortalama'dır.

Aritmetik Ortalama=Verilerin ToplamıVeri Sayısı\text{Aritmetik Ortalama} = \frac{\text{Verilerin Toplamı}}{\text{Veri Sayısı}}

Ancak veri grubunda diğer değerlerden çok farklı, çok büyük veya çok küçük bir 'aykırı değer' varsa, aritmetik ortalama bizi yanıltabilir. Böyle durumlarda verileri küçükten büyüğe sıraladığımızda tam ortada kalan sayı olan 'Ortanca (Medyan)' daha güvenilir bir merkez ölçüsüdür.

Peki veriler kendi aralarında ne kadar tutarlı? Bunu anlamak için Açıklık (en büyük ve en küçük değer farkı) veya Ortalama Mutlak Sapma kullanırız. Ortalama mutlak sapma, her bir verinin grubun ortalamasına olan uzaklıklarının ortalamasıdır.

auto_awesome

Verilerle Konuşalım: İstatistiksel Araştırma ve Karar Verme: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Aşağıdakilerden hangisi bir istatistiksel araştırma sorusu örneğidir?

  2. Soru 2

    2. Zeynep, okulundaki öğrencilerin boy uzunluklarını metre ve santimetre cinsinden ölçerek bir araştırma yapmak istiyor. Zeynep'in toplayacağı bu veri türü aşağıdakilerden hangisidir?

  3. Soru 3

    3. Bir gruptaki 5 kişinin yaşları sırasıyla 12, 12, 13, 13 ve 45'tir. Bu grubun yaşlarını istatistiksel olarak en iyi temsil edecek özet değeri aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

  4. Soru 4

    4. İki farklı basketbol oyuncusunun son 5 maçta attıkları sayıların aritmetik ortalaması eşittir. Ancak birinci oyuncunun ortalama mutlak sapması 2, ikinci oyuncunun ortalama mutlak sapması ise 8'dir. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  5. Soru 5

    5. Bir öğrenci grubunun bir haftada çözdüğü matematik deneme sayıları şöyledir: 2, 4, 6, 8, 10. Bu veri grubunun ortalama mutlak sapması kaçtır?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Verilerle Konuşalım: İstatistiksel Araştırma ve Karar Verme testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol